Πράσινο φως για το πρώτο εμβόλιο γρίπης που δεν παράγεται σε αβγά

 

Εδώ και μισό αιώνα, τα αντιγριπικά εμβόλια παράγονται σε γονιμοποιημένα αβγά κότας.

Ουάσιγκτον: Η αμερικανική FDA (Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων) ενέκρινε την Τετάρτη το πρώτο εμβόλιο για την εποχική γρίπη το οποίο δεν παράγεται σε αβγά όπως συνήθως αλλά σε καλλιέργειες κυττάρων -μια πολύ ταχύτερη διαδικασία, η οποία θα μπορούσε να αποδειχθεί σωτήρια σε περίπτωση πανδημίας.

«Η σύγχρονη τεχνολογία καλλιέργειας κυττάρων πιθανότατα θα γίνει το στάνταρτ για την παραγωγή αντιγριπικών εμβολίων» προέβλεψε ο Άντριν Όσβαλντ, επικεφαλής του τμήματος εμβολίων στη Novartis.

Το εμβόλιο Flucelvax της ελβετικής φαρμακοβιομηχανίας έλαβε έγκριση για χρήση σε άτομα άνω των 18 ετών.

Η διαδικασία που εφαρμόζεται εδώ και μισό αιώνα για την παραγωγή εμβολίων γρίπης απαιτεί τεράστιες ποσότητες γονιμοποιημένων αβγών κότας, τα οποία μολύνονται με γρίπη και επωάζονται μέχρι να πολλαπλασιαστεί ο ιός σε επαρκείς ποσότητες.

Η συμβατική αυτή μέθοδος είναι μεν αποτελεσματική, συχνά όμως απαιτούνται αρκετοί μήνες μέχρι να φτάσει το εμβόλιο στην παραγωγή.

Με τη νέα ταχύτερη μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται ήδη ευρέως σε άλλες κατηγορίες εμβολίων, ο ιός πολλαπλασιάζεται μέσα σε κύτταρα θηλαστικών που κολυμπούν μέσα σε βιοαντιδραστήρες με θρεπτικά συστατικά. Στη συνέχεια τα ιικά σωμάτια απομονώνονται, αδρανοποιούνται και μετατρέπονται σε εμβόλιο.

Στις κλινικές δοκιμές, το Flucelvax αποδείχθηκε ότι προλαμβάνει τη λοίμωξη από γρίπη στο 83,8% των περιπτώσεων.

Η Νovartis, επισήμανε εκπρόσωπος της εταιρείας, προμηθεύει κάθε χρόνο τις ΗΠΑ με περίπου 30 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων της εποχικής γρίπης.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Ο πνευμονιόκοκκος και η σημασία του εμβολιασμού

Ο εμβολιασμός, προφυλάσσει τα άτομα από ασθένειες που προκαλούν ιοί ή βακτήρια, ενώ αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα πλέον αποδοτικά από άποψη κόστους υφιστάμενα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας. Μέσω του εμβολιασμού το ανοσοποιητικό σύστημα ενισχύεται, θωρακίζοντας τον οργανισμό και κάνοντας τον ικανό να αντισταθεί στα συγκεκριμένα μικρόβια κάθε φορά που πιθανόν να έρθει σε επαφή μαζί τους. Σύμφωνα με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), ο εμβολιασμός προλαμβάνει μεταξύ 2 έως 3 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο ανθρώπων όλων των ηλικιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Ιδιαίτερα, ο εμβολιασμός των ευπαθών ηλικιακά ομάδων πληθυσμού (ενηλίκων και παιδιών) είναι απαραίτητος αφού διαθέτουν ένα πολύ ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα. Με βάση το δεδομένο αυτό ο εμβολιασμός έχει θετική επίπτωση τόσο στη μείωση της νοσηρότητας όσο και της θνησιμότητας, βελτιώνοντας παράλληλα και την ποιότητα ζωής. Μεταξύ άλλων μολυσματικών ασθενειών ο Π.Ο.Υ. συστήνει τον εμβολιασμό των ευπαθών ομάδων κυρίως για την πρόληψη της γρίπης, του τετάνου, του κοκίτη και της πνευμονιοκοκκικής νόσου.

Η πνευμονιοκοκκική νόσος αποτελεί μια συχνή και δυνητικά σοβαρή λοίμωξη η οποία εκδηλώνεται με διάφορες μορφές όπως πνευμονία, μηνιγγίτιδα ή ακόμη και σηψαιμία προκαλώντας περί τους 1,6 εκατ. θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, κυρίως σε βρέφη και ηλικιωμένους, ενώ η διεισδυτική μορφή της αποδεικνύεται θανατηφόρος σε ποσοστό έως και 20% των προσβεβλημένων ενηλίκων. Η πνευμονιοκοκκική πνευμονία, και ιδιαίτερα η πιο σοβαρή μορφή της που προκαλείται από τη είσοδο βακτηρίων στο αίμα, εμφανίζει κακή πρόγνωση για τους ασθενείς ενώ και οι πιθανότητες πρόκλησης θανάτου είναι εξαιρετικά αυξημένες. Η ανάρρωση δε των ασθενών περιλαμβάνει πολυήμερη νοσηλεία ενώ μπορεί να περάσουν και αρκετοί μήνες πριν αποκατασταθεί πλήρως η υγεία τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ηλικιωμένα άτομα.

Επιπρόσθετα, κάποια υποκείμενα ιατρικά νοσήματα, στα οποία περιλαμβάνονται η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το άσθμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, χρόνιες καρδιακοί νόσοι και οποιαδήποτε νόσος με ανοσοκαταστολή ή ανοσοανεπάρκεια, ενδέχεται να επιτείνουν τον προαναφερθέν κίνδυνο.

Παρά τη σοβαρότητα της και το ότι αποτελεί παγκοσμίως μια από τις σημαντικότερες επιβαρύνσεις για την υγεία, ο πνευμονιόκοκκος είναι παράλληλα από τις νόσους εκείνες που εύκολα προλαμβάνονται. Γι’ αυτό το λόγο η αναγκαιότητα της πρόληψης της με ανοσοποίηση μέσω του εμβολιασμού γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.

Ορόσημο αποτελεί στα ιατρικά χρονικά και η πρόσφατη έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) για επέκταση της χορήγησης του 13δύναμου συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου σε ενήλικες άνω των 50 ετών για πρόληψη της διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου, γεγονός το οποίο γεμίζει το οπλοστάσιο της δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της νόσου. Να σημειωθεί ότι, το συγκεκριμένο εμβόλιο, είναι ήδη εγκεκριμένο για βρέφη και παιδιά από 6 εβδομάδων έως 5 ετών και έχουν χορηγηθεί παγκοσμίως πάνω από 350 εκατομμύρια δόσεις του με ασφάλεια.

Το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου καθώς και το αντιγριπικό μπορούν να γίνουν συγχρόνως, το καθένα σε ξεχωριστό βραχίονα. Ο διπλός εμβολιασμός δεν αυξάνει τις παρενέργειες, ενώ δρα αθροιστικά στην προστασία έναντι λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος. Μόνη αντένδειξη αυτού του εμβολίου είναι σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης.

Εν κατακλείδι θα μπορούσε να λεχθεί ότι, ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις ελάχιστες υπηρεσίες υγείας που κοστίζει πολύ λίγο συγκριτικά με τα τεράστια οφέλη που προσφέρει στην υγεία και την ευημερία των πληθυσμών. Στις μέρες μας, η έμφαση στην πρόληψη παρά στη θεραπεία χαρακτηρίζει κάθε οργανωμένη κοινωνία και η ανάπτυξη εμβολίων έναντι των σημαντικότερων νοσημάτων είναι κυρίαρχη στρατηγική του ΠΟΥ αφού με την αλόγιστη και ολοένα πιο συχνή χρήση αντιβιοτικών τα μικρόβια αναπτύσσουν αντοχή σ’ αυτά.

Ορθά δομημένα εθνικά προγράμματα εμβολιασμών μπορούν να διασφαλίσουν ότι κάθε παιδί και ενήλικας λαμβάνει το σωστό εμβόλιο, στο σωστό μέρος, την κατάλληλη στιγμή. Η επένδυση ανθρώπινων, υλικοτεχνικών και οικονομικών πόρων στα προγράμματα εμβολιασμών βελτιώνει τις υπηρεσίες παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης και διασφαλίζει ότι η ζωή παιδιών και ενηλίκων δεν τίθεται σε κίνδυνο από νόσους που μπορεί να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού.

Στην προσπάθεια δημιουργίας μιας ασπίδας προστασίας για τη δημόσια υγεία όλοι οι υγειονομικοί φορείς οφείλουν να συνστρατευτούν μέσω μιας πλατειάς, συνεχούς και ορθής ενημέρωσης του κοινού αναφορικά με τα οφέλη του εμβολιασμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Επιπροσθέτως, σε δύσκολες οικονομικά συγκυρίες όπως η σημερινή, η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη στρατηγική καθώς και μία σημαντική επένδυση υγείας.

 Μάριος Γενακρίτης

Φαρμακοποιός, Αντιπρόεδρος ‘‘Φαρμακοποιών του Κόσμου – Κύπρου’’

B.Sc Pharmacy , M.Sc Health Management
European Medicines Agency (EMA) Inspector

mgenakritis@gmail.com

Εφικτή η παρασκευή εμβολίου αποτελεσματικού έναντι όλων των στελεχών του ιού

The New York Times

Η έλευση του χειμώνα σηματοδοτεί την έναρξη της εποχής της γρίπης και του αντιγριπικού εμβολιασμού. Τα σημερινά εμβόλια μας προστατεύσουν από τον ιό, αλλά μόνο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, γι’ αυτό και επιβάλλεται ο ετήσιος εμβολιασμός. Αντίθετα, εμβόλια για άλλα νοσήματα παραμένουν αποτελεσματικά για χρόνια ή δεκαετίες.

«Στόχος της επιστημονικής κοινότητας», εξηγεί ο δρ Νάμπελ, του Ερευνητικού Κέντρου Εμβολίων στο Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων των ΗΠΑ, «είναι η παρασκευή ενός νέου εμβολίου, που θα χορηγείται σε δύο δόσεις κατά την παιδική ηλικία και δύο επαναληπτικές μετά την ενηλικίωση και βέβαια θα είναι αποτελεσματικός έναντι όλων των στελεχών του ιού».

Πράγματι, η επίτευξη αυτού του στόχου μοιάζει εφικτή. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, παραδείγματος χάρη, προσπαθούν να παρασκευάσουν ένα αντιγριπικό εμβόλιο που θα έχει στόχο τα αμετάβλητα χαρακτηριστικά του ιού και δεν θα χρειάζεται ετήσια επανάληψη όταν αυτός μεταλλάσσεται. Τώρα δοκιμάζουν ένα εμβόλιο που προετοιμάζει τα κύτταρα Τ του ανοσοποιητικού μας συστήματος ώστε να επιτίθενται και να καταστρέφουν τους ιούς της γρίπης με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι το κάνουν.

Σε κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι εμβολιάστηκαν με το πειραματικό εμβόλιο εμφάνισαν μία πολύ ισχυρή ανοσοποιητική αντίδραση, εξηγεί η δρ Τζίλμπερτ, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Με ένα μοναδικό εμβολιασμό μπορούμε να αυξήσουμε σημαντικά τον αριθμό τους» υποστηρίζει η Βρετανή ερευνήτρια.

Αλλοι επιστήμονες προσπαθούν να δημιουργήσουν εμβόλια τα οποία θα πυροδοτούν τη γέννηση αντισωμάτων που θα παράσχουν ανοσία έναντι όλων των στελεχών του ιού της γρίπης.

Οι επιστήμονες είχαν την πρώτη ένδειξη για την ύπαρξη των συγκεκριμένων αντισωμάτων το 1993, όταν Ιάπωνες ερευνητές μόλυναν ποντίκια με τον ιό της γρίπης Η1Ν1. Στη συνέχεια συνέλεξαν τα αντισώματα και εμβολίασαν με αυτά άλλα ποντίκια τα οποία τελικώς αποδείχθηκε ότι είχαν ανοσία κι έναντι ενός άλλου στελέχους του ιού της γρίπης, του Η2Ν2. Οι επιστήμονες είχαν επί χρόνια αδιαφορήσει για τη διαπίστωση. Μόνο τώρα ο δρ Ιαν Ουίλσον του Ερευνητικού Ινστιτούτου Scripps ενδιαφέρθηκε γι’ αυτά. Πιστεύει, μάλιστα, ότι τα αντισώματα μπορούν να αποτελέσουν την ιδανική λύση για την παρασκευή αντιγριπικού εμβολίου που θα μας καλύψει συνολικά έναντι του ιού. Τα νέα αντισώματα, όπως διαπιστώθηκε, πλήττουν διαφορετικό σημείο τού ιού της γρίπης από αυτόν εναντίον του οποίου στοχεύουν τα υπάρχοντα εμβόλια. Τα υπάρχοντα σκευάσματα προκαλούν τη δημιουργία αντισωμάτων που συνδέονται στην άκρη της αιμοσυγκολλητινής, ενώ τα νέα αντισώματα διαθέτουν ένα είδος πλοκαμιού και περιδένονται στην άκρη της πρωτεΐνης. Το νέο αντίσωμα μπορεί να συνδεθεί με στελέχη του ιού και ταυτόχρονα είναι εξαιρετικά δυνατό.