Άγνωστες οι επιπτώσεις της νανοτεχνολογίας στη δημόσια υγεία

Ελάχιστα γνωστές είναι οι απειλές της νανοτεχνολογίας για την δημόσια υγεία και το περιβάλλον, σημειώνει αρμόδια επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Νομικά πρότυπα για την προστασία των ευρωπαίων πολιτών από την νανοτεχνολογία σκοπεύει να καταρτίσει η κοινοβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας και Αειφόρου Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Καθώς εντείνεται η συζήτηση μεταξύ εκείνων που είναι υπέρ και κατά της νανοτεχνολογίας, η Επιτροπή παρότρυνε σήμερα το Συμβούλιο της Ευρώπης να προχωρήσει στην κατάρτιση εκείνων των νομικών προτύπων που θα προστατεύουν τους ευρωπαίους πολίτες αλλά και θα ενθαρρύνουν την ωφέλιμη χρήση της νανοτεχνολογίας.

Στο σχέδιο έκθεσης του Ρώσου Σοσιαλιστή βουλευτή Βαλερί Σουνταρένκοφ, η Επιτροπή αναγνωρίζει τις δυνατότητες που υπάρχουν, για τεράστια οφέλη από τη χρήση της νανοτεχνολογίας ιδιαίτερα στον ιατρικό τομέα αλλά, εκφράζει και την ανησυχία της για τις μέχρι τώρα ελάχιστα γνωστές απειλές για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, παρά το γεγονός ότι νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη ευρέως σε εμπορικές εφαρμογές όπως τα αντηλιακά προϊόντα.

Newsroom Κ, Αθήνα

Μείωση δαπανών για την υγεία στην Ευρώπη το 2010

Κοινή έκθεση που δημοσιοποίησαν την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ, η οποία αφορά στοιχεία προερχόμενα από 24 ευρωπαϊκές χώρες, δείχνει ότι το 2010, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίας, μειώθηκαν οι κατά κεφαλήν δαπάνες για την υγεία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεση σε σύνολο 24 χωρών, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι κράτη μέλη της ΕΕ, η ετήσια πραγματική (αποπληθωρισμένη) δαπάνη ανά κάτοικο, μειώθηκε κατά μέσο όρο 0,6% το 2010. Στις ίδιες χώρες την περίοδο 2000-2009 οι ετήσιες δαπάνες κατέγραφαν μια μέση πραγματική αύξηση της τάξης του 4,6%.

Αναφορικά με την Κύπρο, το 2010 καταγράφηκε μια πολύ μικρή μείωση της πραγματικής ανά κάτοικο δαπάνης για την υγεία της τάξης του 0,2%, ενώ την περίοδο 2000-2009 η μέση ετήσια αύξηση ήταν 2,7%.

Η μεγαλύτερη ετήσια μείωση των δαπανών ανά κάτοικο καταγράφηκε το 2010 στην Ιρλανδία με 7,9%, ενώ ακολούθησαν η Εσθονία με 7,3% και η Ελλάδα με 6,9%. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι την περίοδο 2000-2009 η μέση ετήσια αύξηση στην Ελλάδα ανά κάτοικο ήταν 5,7%.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ οι μεγαλύτερες αυξήσεις το 2010 σημειώθηκαν στη Μάλτα με 3,6%, στη Γερμανία με 2,7% και στη Σλοβακία με 2,4%.

Newsroom Κ/ ΚΥΠΕ

Ο πνευμονιόκοκκος και η σημασία του εμβολιασμού

Ο εμβολιασμός, προφυλάσσει τα άτομα από ασθένειες που προκαλούν ιοί ή βακτήρια, ενώ αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα πλέον αποδοτικά από άποψη κόστους υφιστάμενα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας. Μέσω του εμβολιασμού το ανοσοποιητικό σύστημα ενισχύεται, θωρακίζοντας τον οργανισμό και κάνοντας τον ικανό να αντισταθεί στα συγκεκριμένα μικρόβια κάθε φορά που πιθανόν να έρθει σε επαφή μαζί τους. Σύμφωνα με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), ο εμβολιασμός προλαμβάνει μεταξύ 2 έως 3 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο ανθρώπων όλων των ηλικιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Ιδιαίτερα, ο εμβολιασμός των ευπαθών ηλικιακά ομάδων πληθυσμού (ενηλίκων και παιδιών) είναι απαραίτητος αφού διαθέτουν ένα πολύ ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα. Με βάση το δεδομένο αυτό ο εμβολιασμός έχει θετική επίπτωση τόσο στη μείωση της νοσηρότητας όσο και της θνησιμότητας, βελτιώνοντας παράλληλα και την ποιότητα ζωής. Μεταξύ άλλων μολυσματικών ασθενειών ο Π.Ο.Υ. συστήνει τον εμβολιασμό των ευπαθών ομάδων κυρίως για την πρόληψη της γρίπης, του τετάνου, του κοκίτη και της πνευμονιοκοκκικής νόσου.

Η πνευμονιοκοκκική νόσος αποτελεί μια συχνή και δυνητικά σοβαρή λοίμωξη η οποία εκδηλώνεται με διάφορες μορφές όπως πνευμονία, μηνιγγίτιδα ή ακόμη και σηψαιμία προκαλώντας περί τους 1,6 εκατ. θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, κυρίως σε βρέφη και ηλικιωμένους, ενώ η διεισδυτική μορφή της αποδεικνύεται θανατηφόρος σε ποσοστό έως και 20% των προσβεβλημένων ενηλίκων. Η πνευμονιοκοκκική πνευμονία, και ιδιαίτερα η πιο σοβαρή μορφή της που προκαλείται από τη είσοδο βακτηρίων στο αίμα, εμφανίζει κακή πρόγνωση για τους ασθενείς ενώ και οι πιθανότητες πρόκλησης θανάτου είναι εξαιρετικά αυξημένες. Η ανάρρωση δε των ασθενών περιλαμβάνει πολυήμερη νοσηλεία ενώ μπορεί να περάσουν και αρκετοί μήνες πριν αποκατασταθεί πλήρως η υγεία τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ηλικιωμένα άτομα.

Επιπρόσθετα, κάποια υποκείμενα ιατρικά νοσήματα, στα οποία περιλαμβάνονται η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το άσθμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, χρόνιες καρδιακοί νόσοι και οποιαδήποτε νόσος με ανοσοκαταστολή ή ανοσοανεπάρκεια, ενδέχεται να επιτείνουν τον προαναφερθέν κίνδυνο.

Παρά τη σοβαρότητα της και το ότι αποτελεί παγκοσμίως μια από τις σημαντικότερες επιβαρύνσεις για την υγεία, ο πνευμονιόκοκκος είναι παράλληλα από τις νόσους εκείνες που εύκολα προλαμβάνονται. Γι’ αυτό το λόγο η αναγκαιότητα της πρόληψης της με ανοσοποίηση μέσω του εμβολιασμού γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.

Ορόσημο αποτελεί στα ιατρικά χρονικά και η πρόσφατη έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) για επέκταση της χορήγησης του 13δύναμου συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου σε ενήλικες άνω των 50 ετών για πρόληψη της διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου, γεγονός το οποίο γεμίζει το οπλοστάσιο της δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της νόσου. Να σημειωθεί ότι, το συγκεκριμένο εμβόλιο, είναι ήδη εγκεκριμένο για βρέφη και παιδιά από 6 εβδομάδων έως 5 ετών και έχουν χορηγηθεί παγκοσμίως πάνω από 350 εκατομμύρια δόσεις του με ασφάλεια.

Το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου καθώς και το αντιγριπικό μπορούν να γίνουν συγχρόνως, το καθένα σε ξεχωριστό βραχίονα. Ο διπλός εμβολιασμός δεν αυξάνει τις παρενέργειες, ενώ δρα αθροιστικά στην προστασία έναντι λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος. Μόνη αντένδειξη αυτού του εμβολίου είναι σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης.

Εν κατακλείδι θα μπορούσε να λεχθεί ότι, ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις ελάχιστες υπηρεσίες υγείας που κοστίζει πολύ λίγο συγκριτικά με τα τεράστια οφέλη που προσφέρει στην υγεία και την ευημερία των πληθυσμών. Στις μέρες μας, η έμφαση στην πρόληψη παρά στη θεραπεία χαρακτηρίζει κάθε οργανωμένη κοινωνία και η ανάπτυξη εμβολίων έναντι των σημαντικότερων νοσημάτων είναι κυρίαρχη στρατηγική του ΠΟΥ αφού με την αλόγιστη και ολοένα πιο συχνή χρήση αντιβιοτικών τα μικρόβια αναπτύσσουν αντοχή σ’ αυτά.

Ορθά δομημένα εθνικά προγράμματα εμβολιασμών μπορούν να διασφαλίσουν ότι κάθε παιδί και ενήλικας λαμβάνει το σωστό εμβόλιο, στο σωστό μέρος, την κατάλληλη στιγμή. Η επένδυση ανθρώπινων, υλικοτεχνικών και οικονομικών πόρων στα προγράμματα εμβολιασμών βελτιώνει τις υπηρεσίες παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης και διασφαλίζει ότι η ζωή παιδιών και ενηλίκων δεν τίθεται σε κίνδυνο από νόσους που μπορεί να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού.

Στην προσπάθεια δημιουργίας μιας ασπίδας προστασίας για τη δημόσια υγεία όλοι οι υγειονομικοί φορείς οφείλουν να συνστρατευτούν μέσω μιας πλατειάς, συνεχούς και ορθής ενημέρωσης του κοινού αναφορικά με τα οφέλη του εμβολιασμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Επιπροσθέτως, σε δύσκολες οικονομικά συγκυρίες όπως η σημερινή, η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη στρατηγική καθώς και μία σημαντική επένδυση υγείας.

 Μάριος Γενακρίτης

Φαρμακοποιός, Αντιπρόεδρος ‘‘Φαρμακοποιών του Κόσμου – Κύπρου’’

B.Sc Pharmacy , M.Sc Health Management
European Medicines Agency (EMA) Inspector

mgenakritis@gmail.com

«Φαρμάκι» τα φάρμακα στην Κύπρο

Ένατη χώρα σε ακρίβεια φαρμάκων στην ΕΕ είναι η Κύπρος, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φ». Ωστόσο βρίσκεται πολύ κοντά στις χώρες αναφοράς που χρησιμοποιούνται στο σύστημα τιμολόγησης που ακολουθεί το Υπουργείο Υγείας, με βάση τα δεδομένα του 2012.

---

---

Το σύστημα, που η Κύπρος μαζί με άλλες 23 χώρες ακολουθεί, έχει πλέον «ξεφτίσει», διαπιστώνεται πανευρωπαϊκά, αφού έρευνες που διεξήχθησαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έδειξαν πως οι τιμές που παρουσιάζονται στους τιμοκατάλογους διαφόρων χωρών, είναι «προβληματικές», καθώς αποτελούν προϊόν διαπραγμάτευσης των ασφαλιστικών οργανισμών, «κρύβοντας» συμφωνίες, εκπτώσεις, διευκολύνσεις κ.λπ.
Τα δεδομένα αυτά, παρουσιάστηκαν χθες 07/11, κατά τη διάρκεια ευρωπαϊκού συνεδρίου το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας με θέμα την τιμολόγηση των φαρμάκων.

http://www.24h.com.cy/index.php/ygeia/14791-2012-11-08-08-29-14.html

iTriage: Ένας γιατρός… στην τσέπη

Σχεδόν εννέα μήνες έχουν περάσει από την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του iTriage -ένα application για συσκευές smartphone. Η εφαρμογή αυτή δίνει στον χρήστη τη δυνατότητα να κάνει… διάγνωση των συμπτωμάτων του.

Πιο συγκεκριμένα, ο χρήστης μπορεί να σημειώσει το πώς αισθάνεται σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος, προκειμένου η εφαρμογή να εμφανίσει πιθανές ασθένειες ή και ακόμη να αναζητήσει πληροφορίες για οποιαδήποτε νόσο. Κατόπιν της διάγνωσης των συμπτωμάτων, η εφαρμογή παρέχει βασικές προτάσεις για το πώς να αντιμετωπιστούν καθώς και το πότε επιβάλλεται η επίσκεψη στο γιατρό.

Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι εάν έχετε σοβαρά προβλήματα υγείας θα πρέπει να δείτε άμεσα έναν γιατρό και όχι απλώς να βασιστείτε σε μια εφαρμογή. Το iTriage μπορεί να ενημερώσει τον χρήστη για το ποιοι γιατροί βρίσκονται κοντά στην περιοχή του και σε τι είδους περιπτώσεις ειδικεύονται, ενώ επιπλέον περιέχει και μια μεγάλη βάση δεδομένων όσον αφορά τα φάρμακα, καθώς και λίστες με παρενέργειες ή περιπτώσεις υπερβολικής δόσης.

Βέβαια, το applicationαυτό δεν συνίσταται για όσους ανησυχούν με το παραμικρό, καθώς αν για παράδειγμα γράψεις ότι έχεις πονοκέφαλο, η εφαρμογή θα σου «βγάλει» ότι μπορεί να έχεις μέχρι και όγκο… Αντιθέτως, μπορεί να φανεί πολύ χρήσιμη στην περίπτωση που το παιδί σας παραπονιέται για στομαχόπονο ή κάποια άλλη μυστηριώδη ασθένεια που προκύπτει μόνο τις καθημερινές στο σχολείο.

Γενικότερα, στο σημείο όπου θα βρείτε τελικά ποια είναι ασθένεια σας ή η κατάσταση στην οποία ταιριάζουν τα συμπτώματα που έχετε, η εφαρμογή προτείνει λύσεις και εμφανίζει μία λίστα από νοσοκομεία στην περιοχή. Σε ορισμένες περιπτώσεις το iTriage θα σας ενημερώσει και για το ποιος είναι μέσος χρόνος αναμονής στην κλινική –ισχύει τουλάχιστον στο εξωτερικό.

Αυτό για το οποίο όμως η συγκεκριμένη εφαρμογή ξεχωρίζει, είναι το ότι έχει συλλέξει μία μεγάλη βάση δεδομένων και καθιστά εύκολη την ανάγνωση και εμπέδωση τους. Όπως προαναφέρθηκε, δεν μπορεί κανείς να βασιστεί σε ένα applicationόσον αφορά την υγεία του, ωστόσο το iTriage αποτελεί ανακούφιση για την περίπτωση που ανησυχεί πολύ για ένα σύμπτωμα.

Εξάλλου, όπως μεταδίδει το mashable.com, οι γιατροί πιστεύουν ότι η αναζήτηση πληροφοριών για την υγεία διαδικτυακά, προτρέπει τον ασθενή να προσέχει περισσότερο την υγεία του.

Να σημειωθεί ότι πριν από λίγες εβδομάδες ο διευθύνων σύμβουλος (CEO) του iTriage, Peter Hudson, παρευρέθη στον Λευκό Οίκο στις Ηνωμένες Πολιτείες έπειτα από πρόσκληση του γενικού διευθυντή Τεχνολογίας των ΗΠΑ, Todd Park, προκειμένου να μιλήσει για την μέχρι πρόσφατα εξέλιξη της εφαρμογής.

Η αμερικανική κυβέρνηση έλαβε την πρωτοβουλία να διαθέσει ελεύθερα τα δεδομένα που αφορούν την υγεία (Open Data Initiative), στο πλαίσιο της οποίας το iTriage αξιοποίησε τη βάση αυτή.

 

http://www.pmjournal.gr/2012/09/itriage-doctor-in-your-pocket/

Εφικτή η παρασκευή εμβολίου αποτελεσματικού έναντι όλων των στελεχών του ιού

The New York Times

Η έλευση του χειμώνα σηματοδοτεί την έναρξη της εποχής της γρίπης και του αντιγριπικού εμβολιασμού. Τα σημερινά εμβόλια μας προστατεύσουν από τον ιό, αλλά μόνο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, γι’ αυτό και επιβάλλεται ο ετήσιος εμβολιασμός. Αντίθετα, εμβόλια για άλλα νοσήματα παραμένουν αποτελεσματικά για χρόνια ή δεκαετίες.

«Στόχος της επιστημονικής κοινότητας», εξηγεί ο δρ Νάμπελ, του Ερευνητικού Κέντρου Εμβολίων στο Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων των ΗΠΑ, «είναι η παρασκευή ενός νέου εμβολίου, που θα χορηγείται σε δύο δόσεις κατά την παιδική ηλικία και δύο επαναληπτικές μετά την ενηλικίωση και βέβαια θα είναι αποτελεσματικός έναντι όλων των στελεχών του ιού».

Πράγματι, η επίτευξη αυτού του στόχου μοιάζει εφικτή. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, παραδείγματος χάρη, προσπαθούν να παρασκευάσουν ένα αντιγριπικό εμβόλιο που θα έχει στόχο τα αμετάβλητα χαρακτηριστικά του ιού και δεν θα χρειάζεται ετήσια επανάληψη όταν αυτός μεταλλάσσεται. Τώρα δοκιμάζουν ένα εμβόλιο που προετοιμάζει τα κύτταρα Τ του ανοσοποιητικού μας συστήματος ώστε να επιτίθενται και να καταστρέφουν τους ιούς της γρίπης με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι το κάνουν.

Σε κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι εμβολιάστηκαν με το πειραματικό εμβόλιο εμφάνισαν μία πολύ ισχυρή ανοσοποιητική αντίδραση, εξηγεί η δρ Τζίλμπερτ, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Με ένα μοναδικό εμβολιασμό μπορούμε να αυξήσουμε σημαντικά τον αριθμό τους» υποστηρίζει η Βρετανή ερευνήτρια.

Αλλοι επιστήμονες προσπαθούν να δημιουργήσουν εμβόλια τα οποία θα πυροδοτούν τη γέννηση αντισωμάτων που θα παράσχουν ανοσία έναντι όλων των στελεχών του ιού της γρίπης.

Οι επιστήμονες είχαν την πρώτη ένδειξη για την ύπαρξη των συγκεκριμένων αντισωμάτων το 1993, όταν Ιάπωνες ερευνητές μόλυναν ποντίκια με τον ιό της γρίπης Η1Ν1. Στη συνέχεια συνέλεξαν τα αντισώματα και εμβολίασαν με αυτά άλλα ποντίκια τα οποία τελικώς αποδείχθηκε ότι είχαν ανοσία κι έναντι ενός άλλου στελέχους του ιού της γρίπης, του Η2Ν2. Οι επιστήμονες είχαν επί χρόνια αδιαφορήσει για τη διαπίστωση. Μόνο τώρα ο δρ Ιαν Ουίλσον του Ερευνητικού Ινστιτούτου Scripps ενδιαφέρθηκε γι’ αυτά. Πιστεύει, μάλιστα, ότι τα αντισώματα μπορούν να αποτελέσουν την ιδανική λύση για την παρασκευή αντιγριπικού εμβολίου που θα μας καλύψει συνολικά έναντι του ιού. Τα νέα αντισώματα, όπως διαπιστώθηκε, πλήττουν διαφορετικό σημείο τού ιού της γρίπης από αυτόν εναντίον του οποίου στοχεύουν τα υπάρχοντα εμβόλια. Τα υπάρχοντα σκευάσματα προκαλούν τη δημιουργία αντισωμάτων που συνδέονται στην άκρη της αιμοσυγκολλητινής, ενώ τα νέα αντισώματα διαθέτουν ένα είδος πλοκαμιού και περιδένονται στην άκρη της πρωτεΐνης. Το νέο αντίσωμα μπορεί να συνδεθεί με στελέχη του ιού και ταυτόχρονα είναι εξαιρετικά δυνατό.