Διαψεύδονται οι ανησυχίες

Το εμβόλιο της νέας γρίπης εξίσου ασφαλές με τα παλιότερα, διαβεβαιώνει ο ΠΟΥ
Τα εμβόλια της νέας γρίπης βασίστηκαν στην τεχνολογία των παλαιότερων αντιγριπικών εμβολίων.

Γενεύη: Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων έχει πεθάνει έπειτα από τον εμβολιασμό κατά της γρίπης Η1Ν1, οι έρευνες όμως έδειξαν ότι τα περιστατικά αυτά δεν προκλήθηκαν από τα ίδια τα εμβόλια, ανακοίνωσε την Πέμπτη ο Παγκόσμιος Οργανισμός.

«Κανένα υπάρχει θέμα ασφάλειας δεν έχει αναγνωριστεί από τις αναφορές που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα... [...] Οι μέχρι τώρα αναφορές επιβεβαιώνουν ότι το εμβόλιο της πανδημικής γρίπης είναι εξίσου ασφαλές με το εμβόλιο της εποχικής γρίπης» δήλωσε η Μαρί Κίνι, μιλώντας σε τηλεδιάσκεψη που παρακολούθησε το Reuters.

Τα προγράμματα εμβολιασμών έχουν χορηγήσει μέχρι σήμερα 65 εκατομμύρια δόσεις των εμβολίων, σύμφωνα με τις αναφορές των κυβερνήσεων, ωστόσο ο πραγμ

Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦY) στη χώρα μας έχει μακρά ιστορία με πολλές παλινδρομήσεις. Η ΠΦΥ αποτελεί το κλειδί για τη σημαντική βελτίωση των υπηρεσιών υγείας που θα απολαμβάνει ο πολίτης και θα επιφέρει αυτόματα και αποφόρτιση των νοσοκομείων, τα οποία, ενώ είναι δομές Δευτεροβάθμιας και Tριτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αυτήν τη στιγμή εκτελούν χρέη όλων των βαθμίδων. Από το 1983 με τον ν. 1397/83, ο οποίος δήλωνε την ανάπτυξη της ΠΦΥ σε αστικές και αγροτικές περιοχές, στις μεν αγροτικές περιοχές τα Κέντρα Υγείας αναπτύχθηκαν ταχύτατα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 (σε 4 χρόνια δημιουργήθηκαν 180 Κέντρα Υγείας σε όλη την Ελλάδα και σήμερα έχουν φτάσει τα 202) στις δε αστικές περιοχές, το δίκτυο των Κέντρων Υγείας δεν αναπτύχθηκε ποτέ, με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Διαφορετική η φιλοσοφία των Αστικών Κέντρων Υγείας

Τι σημαίνει όμως Αστικό Κέντρο Υγείας και ποιες ανάγκες των δημοτών θα καλύπτει; Η δέσμη φροντίδων υγείας που παρέχει ένα ολοκληρωμένο Κέντρο Υγείας αστικού τύπου επικεντρώνεται στην πρόληψη, στην αγωγή και στην προαγωγή της υγείας, τα οποία συμπεριλαμβάνουν διαχείριση συνήθων ή έκτακτων περιστατικών και αιτιών προσέλευσης, διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, δράσεις πρόληψης, αγωγής και προαγωγής της υγείας, καθώς και παροχή υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας σε ευπαθείς ομάδες. Ποια η διαφορά από τα ήδη υπάρχοντα 7 δημοτικά ιατρεία, θα αναρωτηθεί, δικαίως, ο καχύποπτος πλέον έλληνας πολίτης. Σήμερα υπάρχουν 7 Δημοτικά Ιατρεία, τα οποία δεν αντιστοιχούν στα 7 δημοτικά διαμερίσματα αφενός, και το υφιστάμενο μοντέλο είναι καθαρά ιατροκεντρικό αφετέρου. Όταν ξεκίνησαν τα Δημοτικά Ιατρεία το 1987 αναπτύχθηκαν με τη φιλοσοφία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών από ειδικούς γιατρούς, γεγονός αντίθετο με τη σύγχρονη άποψη για την ΠΦΥ.

Η μετατροπή των υφιστάμενων Δημοτικών Ιατρείων σ’ ένα ολοκληρωμένο και σύγχρονο σύστημα ΠΦΥ περιλαμβάνει την αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής και του εκσυγχρονισμού του βιοϊατρικού εξοπλισμού με σύγχρονα μηχανήματα, την οργανωτική και λειτουργική ανασυγκρότηση που αφορά το ανθρώπινο δυναμικό και τη διασύνδεση των Κέντρων Υγείας με το ευρύτερο σύστημα υγείας, το σχεδιασμό των υπηρεσιών όπως αυτός προκύπτει από την ανάλυση και μελέτη των αναγκών υγείας του πληθυσμού της Αθήνας, την ανάπτυξη ολοκληρωμένων πληροφοριακών υποδομών, την εφαρμογή ηλεκτρονικής κάρτας υγείας και την εγκατάσταση φωνητικής πύλης για την άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών.

«Σύμφωνα με τον ορισμό για την Υγεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, τα περισσότερα προβλήματα υγείας εκτός από σωματική αιτιολογία έχουν επίσης ψυχική, κοινωνική και πνευματική αιτιολογία. 'Αρα στην ΠΦΥ χρειάζεται πολυκλαδική ομάδα για την αντιμετώπισή τους, μια ομάδα δηλαδή με αρκετές ειδικότητες επαγγελματιών υγείας όπου εκτός από το Γενικό γιατρό –η Γενική Iατρική είναι ειδικότητα, η οποία απαιτεί 4 χρόνια εκπαίδευσης μετά το πτυχίο της Iατρικής– πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος του νοσηλευτή, του επισκέπτη υγείας, της μαίας, του κοινωνικού λειτουργού, του φυσικοθεραπευτή, του ψυχολόγου, του διαιτολόγου και άλλων συναφών επαγγελμάτων υγείας», επισημαίνει ο κ. Παύλος Θεοδωράκης, σύμβουλος του δημάρχου Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη σε θέματα Yγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης και άνθρωπος με μακρά ιστορία και όραμα όσον αφορά την οργάνωση συστημάτων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Στα νέα Αστικά Κέντρα Υγείας:

• Aυξάνεται το προσωπικό από 140 άτομα που είναι σήμερα σε 400.

• H επιστημονική ομάδα θα αποτελείται από Γενικό ιατρό, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές, διαιτολόγους, επισκέπτες υγείας, γυναικολόγους, παιδιάτρους και άλλους επαγγελματίες υγείας. Επίσης, θα παρέχεται φροντίδα σε θέματα ψυχικής υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

• Θα υπάρχει μάνατζερ υπηρεσιών υγείας, επαγγελματίας εξειδικευμένος στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας. Αυτό θεωρείται πρωτοτυπία στην Ελλάδα, αλλά αποτελεί κοινή πρακτική στο εξωτερικό.

• Mέσα στους επόμενους 18 μήνες θα έχουν πλήρως εξοπλιστεί με όλη τη σύγχρονη τεχνολογία την απαραίτητη για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, όπως είναι ο μαστογράφος, ο μετρητής οστικής πυκνότητας και ο υπέρηχος. Αυτά θα υπάρχουν σε όλα τα Κέντρα Υγείας.

Η οικοδόμηση ολοκληρωμένου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Βάση των υπηρεσιών υγείας πρέπει να είναι η πρόληψη, που ξεκινάει πρώτα από τη σωστή και έγκαιρη ενημέρωση. Σήμερα το 80% των ασθενειών μπορούν να προληφθούν. Το σύστημα ΠΦΥ που προτείνουμε στηρίζεται στον Οικογενειακό γιατρό και την Ομάδα υγείας (νοσηλευτές, επισκέπτες υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί). Η δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος ΠΦΥ διευκολύνει τη μετάβαση από το θεραπευτικό χαρακτήρα του σημερινού συστήματος στην Ολιστική αντίληψη για την προάσπιση της πλήρους σωματικής – διανοητικής – κοινωνικής ευεξίας των ατόμων. Για αυτό προωθούνται δημόσιες πολιτικές υγείας σε όλα τα επίπεδα της παραγωγικής διαδικασίας, τις συνθήκες ζωής και της κοινωνικής δράσης. Στα έργα υποδομής, στο περιβάλλον, την κατοικία, τη διατροφή, τη φτώχεια, την ανεργία, τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, τον πολιτισμό, την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας, κά, στα πλαίσια μιας κοινωνίας που αναβαθμίζει το κράτος πρόνοιας, σε μια Κοινωνία Αλληλεγγύης.

Η συγκρότηση δομών ΠΦΥ στα Αστικά Κέντρα αποτελεί άμεση ανάγκη.

Η δεδομένη ελληνική πραγματικότητα με την πολυμορφία και την πολυδιάσπαση ασφαλιστικών φορέων, κλάδων υγείας και παροχών, απαιτεί αντιμετώπιση και υπέρβαση στην κατεύθυνση ενοποίησης.

Η θέση για τον Ενιαίο Φορέα Υγείας, προκύπτει από τις βασικές μας αρχές:

α) Τελικός στόχος η καθολική κάλυψη των αναγκών από το δημόσιο τομέα,

β) Η κάλυψη γίνεται στη βάση ενιαίου, αποκεντρωμένου σχεδιασμού, ανά γεωγραφική – πληθυσμιακή μονάδα αναφοράς.

Η βάση ενός σωστά δομημένου, εξυπηρετικού για τους χρήστες, αλλά και οικονομικά αποδοτικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.) αποτελείται από την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), η οποία και αποτελεί το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη - ασθενούς με το Σύστημα Υγείας. Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) για να λειτουργεί με την σειρά της σωστά, αποδοτικά και εξυπηρετικά για τον πολίτη, απαιτεί ικανή στελέχωση, αρχική, αλλά και συνεχιζόμενη ιατρική - επαγγελματική εκπαίδευση και, οπωσδήποτε, πρακτική οργάνωση. Το σημείο αιχμής της οργάνωσης των Κέντρων Υγείας και των Περιφερειακών Ιατρείων αποτελεί η δημιουργία, ύπαρξη και λειτουργία Κάρτας Υγείας - Φακέλου Ασθενούς, έντυπου (εν ανάγκη χειρόγραφου) ή ηλεκτρονικού.

Η τεχνολογία και οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν μπει από καιρό στην ζωή μας, κάνοντας την πιο εύκολη και δίνοντας την δυνατότητα να πράττουμε περισσότερα πράγματα σε λιγότερο χρόνο και με λιγότερο κόπο. Δυστυχώς, όμως, αυτό δεν έχει συμβεί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) -όπως θα έπρεπε να είχε συμβεί εδώ και καιρό- στην οποία η διείσδυση της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει παραμείνει - πλην ελαχίστων ανά την Ελλάδα εξαιρέσεων- σε στοιχειώδες επίπεδο. Ενώ, λοιπόν, πάρα πολλοί θεσμοί, ιατρικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί, επισημαίνουν την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός τέτοιου ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής των ασθενών, μέχρι στιγμής κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί.
Ο Ιατρικός Φάκελος Ασθενούς αποτελεί ή πρέπει να αποτελέσει την σπονδυλική στήλη της λειτουργίας των Κέντρων Υγείας (Κ.Υ.) και των Περιφερειακών Ιατρείων (Π.Ι.) και όχι μόνο, για λόγους ιατρικούς, επιδημιολογικούς, επιστημονικούς, κλπ. Η ηλεκτρονική μορφή του Ιατρικού Φακέλου οφείλει να προάγει την δυνατότητα συλλογής στοιχείων, την λακωνικότητα, την ακρίβεια, την ευχρηστία, την πρακτικότητα και την ευλυγισία του συστήματος καταγραφής.

Σκοπός της συλλογικής προσπάθειας που έγινε στο Κ.Υ. Ιτέας ήταν η δημιουργία, ενός συστήματος ηλεκτρονικής καταχώρησης - φακέλου ασθενούς. Η ιδέα αυτή υπήρξε απόρροια των αυξημένων αναγκών για καλύτερη, πιο εμπεριστατωμένη και ευέλικτη αρχειοθέτηση των περιστατικών στην ΠΦΥ, δίνοντας ταυτόχρονα και την δυνατότητα για εξαγωγή χρήσιμων επιδημιολογικών αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων.

Πανεπιστήμιο Κρήτης για ΠΦΥ

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (ΠΦΥ) αποτελεί την βάση ενός συστήματος υγείας. Στην χώρα μας υπηρεσίες ΠΦΥ καθιερώθηκαν την δεκαετία του '80 κυρίως με την μορφή των κέντρων υγείας. Μέχρι σήμερα, σημαντικός χρόνος έχει δαπανηθεί για την οργάνωση και τη διοίκηση των υπηρεσιών υγείας στην ΠΦΥ, χωρίς όμως μια ουσιαστική συζήτηση και αξιολόγηση των λειτουργιών και δραστηριοτήτων, δηλαδή του επιστημονικού πλαισίου στο οποίο θα πρέπει να κινηθούν και ν' αναπτυχθούν οι λειτουργοί υγείας και κοινωνικής φροντίδας. Οι παράγοντες εκείνοι που φαίνεται να επιδρούν στην ανάπτυξη της ΠΦΥ έχουν μελετηθεί και παρουσιαστεί από την Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης σε συνεργασία και με άλλους φορείς.

Ανάμεσα στις προτεραιότητες για την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών στην ΠΦΥ, σημαντική θέση καταλαμβάνει και η ενσωμάτωση τεχνικών και μεθόδων όπως η βασισμένη στη μαρτυρία ιατρική (evidence-based medicine), η διασφάλιση της ποιότητας (quality assurance) και η διαχείριση του κινδύνου (risk management). Στη κατεύθυνση αυτή συμβάλλουν και οι κατευθυντήριες οδηγίες (guidelines) για την διάγνωση και διαχείριση των κοινών νοσημάτων και προβλημάτων στην ΠΦΥ.

Ως κατευθυντήριες οδηγίες ορίζονται οι θέσεις ή δηλώσεις που διατυπώθηκαν μετά από κριτική και συστηματική μελέτη για να βοηθήσουν τον ιατρό ή τον υγειονομικό στην λήψη αποφάσεων για την παροχή φροντίδας σε συγκεκριμένα νοσήματα ή κλινικές καταστάσεις. Με την χρήση αυτών επιτυγχάνεται η εφαρμογή αντικειμενικής και τεκμηριωμένης ιατρικής γνώσης, υποστηρίζεται η συνεχιζόμενη εκπαίδευση, μειώνεται το κόστος, αυξάνεται η αποτελεσματικότητα και εφικτή η αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας.

Κατευθυντήριες οδηγίες στην ΠΦΥ και στη Γενική ιατρική έχουν εκδοθεί σε χώρες του εξωτερικού με διάφορα αποτελέσματα. Δυστυχώς στη χώρα όχι μόνο δεν είναι διαθέσιμες αυτές οι οδηγίες αλλά δύσκολα ο ειδικευόμενος και ειδικευμένος της Γενικής Ιατρικής που ενδιαφέρεται για τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση πλοηγείνται στον κυβερνοχώρο και ενημερώνεται για τις εξελίξεις.

Έτσι κάτω από αυτήν την ανάγκη η Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης προχώρησε στη σύσταση μιας ερευνητικής ομάδας για την αναζήτηση, μετάφραση διεθνώς αποδεκτών κατευθυντήριων οδηγιών για τα συνήθη νοσήματα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική και την προσαρμογή τους στην ελληνική πραγματικότητα. Η ομάδα αυτή ονομάστηκε Cretan Guidelines Review Group in Primary Care (CGRG).
Σκοπός της CGRG είναι η αναζήτηση και η κριτική ανάλυση της διεθνούς βιβλιογραφίας, και συστηματική μελέτη κατευθυντήριων οδηγιών και συστάσεων για την διάγνωση και διαχείριση νοσημάτων στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στη Γενική ιατρική. Το έργο αυτής της ομάδας πρόκειται να δημοσιοποιείται τόσο ηλεκτρονικά μέσω της σελίδας αυτής όσο και με έντυπη μορφή.


Σε ποιους απευθύνεται;

* Ιατρούς γενικής ιατρικής και άλλων ειδικοτήτων που υπηρετούν στην Π.Φ.Υ.
* Νοσηλευτές-τριες, μαίες, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, φυσιοθεραπευτές, και άλλα επαγγέλματα υγείας που εργάζονται στην Π.Φ.Υ.
* Ερευνητές με αντικείμενο σε θέματα σχετικά με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
* Προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές της ιατρικής και των άλλων επαγγελμάτων υγείας.
* Επαγγελματίες σε θέματα σχεδιασμού και οργάνωσης συστημάτων υγείας.

Δεν απευθύνεται και δεν είναι σχεδιασμένο για ασθενείς, οι οποίοι θα πρέπει να συνεχίσουν ν` αναζητούν ιατρική συμβουλή από τον ιατρό τους

εφαρμογής της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ)

Από την άλλη πλευρά, η έναρξη εφαρμογής της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) κοστολογήθηκε στα 300 εκατ. ευρώ. Στον παρόντα προϋπολογισμό δεν εγγράφεται ούτε 1 ευρώ. Προφανώς το επερχόμενο νομοσχέδιο για την ΠΦΥ θα προωθεί το μοντέλο που προβλέπει για πρώτη φορά ξεκάθαρα την πληρωμή του πολίτη για την εγγραφή στη λίστα του οικογενειακού γιατρού (gatekeeper) και την επιπλέον πληρωμή για κάθε ιατρική υπηρεσία που θα ξεπερνάει ένα ελάχιστο ποσό ετησίως (μέσω έξυπνης κάρτας υγείας που θα προμηθεύεται κάθε ασφαλισμένος).

Θα προβλέπει επίσης την καταβολή χρημάτων όλων των ανασφάλιστων για τις αντίστοιχες υγειονομικές υπηρεσίες και θα καταργεί στην πράξη την δωρεάν πρόσβαση ακόμα και στην πρωτοβάθμια περίθαλψη της μεγάλης αυτής μερίδας των φτωχών, που τουλάχιστον μέχρι τώρα, δεν καλούνταν να πληρώσουν τις υπηρεσίες των κέντρων υγείας και των περιφερικών ιατρείων.

Ορίζεται ξακάθαρα ότι στους φορείς παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, που ισότιμα θα συνάπτουν συμβάσεις, θα συμπεριλαμβάνονται ιδιώτες και επιχειρηματικοί όμιλοι (εφαρμογή και εδώ των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, των όρων της ΕΕ για αξιοποίηση του Δ’ ΚΠΣ, των διαδημοτικών επιχειρήσεων υπηρεσιών υγείας μέσα από τον Καποδίστρια 2 κλπ.).

Έτσι, με τη λειτουργία των οικογενειακών γιατρών και των Κέντρων Υγείας ως αυτόνομων οικονομικών μονάδων, τη σύναψη «ειδικών συμβολαίων με τους ιδιώτες» στο πλαίσιο κλειστού προϋπολογισμού λιτότητας και ανταποδοτικότητας, ολοκληρώνεται το ιδιωτικοοικονομικό μοντέλο παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Το θεμέλιο της σύγχρονης δημόσιας υγείας είναι η Πρωτοβάθμια Φροντίδα

Το θεμέλιο της σύγχρονης δημόσιας υγείας είναι η Πρωτοβάθμια Φροντίδα. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεσμεύεται για την παροχή ενός βασικού πακέτου υπηρεσιών ΠΦΥ για όλους τους πολίτες. Και αυτό περιλαμβάνει τη διάγνωση και θεραπεία κοινών νοσημάτων, την παρακολούθηση και φαρμακευτική αγωγή χρόνιων νοσημάτων, την πρόληψη και την κάλυψη έκτακτων περιστατικών.

Το σύστημα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας θα οργανωθεί και θα ολοκληρωθεί σε κάθε Δήμο με τη σύσταση Μονάδων Οικογενειακής Ιατρικής με 24ωρη λειτουργία.

Στο πλαίσιο αυτό, περιλαμβάνονται και αξιοποιούνται όλες οι υπάρχουσες υπηρεσίες παροχής ΠΦΥ. Διατίθεται οικογενειακός γιατρός και παιδίατρος, που επιλέγεται ελεύθερα από τις οικογένειες σε κάθε γειτονιά και δήμο.

Στην περιφέρεια ενισχύονται και αναβαθμίζονται τα Κέντρα Υγείας. Βασική προτεραιότητα, είναι μέσα από τους θεσμούς της ΠΦΥ να δοθεί βάρος στην πρόληψη και την αγωγή υγείας που έχουν παραμεληθεί συστηματικά στη χώρα μας.