Ανθεκτικά στελέχη του Clostridium difficile λυμαίνονται στα νοσοκομεία

Δύο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους στελέχη του μικροβίου Clostridium difficile (κλωστηρίδιο το δύσκολο) ανέπτυξαν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά και κατάφεραν να εξαπλωθούν ταχέως στα νοσοκομεία σε παγκόσμια κλίμακα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό έντυπο Nature Genetics.


Οι ερευνητές των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ κατάφεραν να τεκμηριώσουν πως το βακτήριο κατάφερε να "ταξιδέψει" ανά τον κόσμο. Τα στελέχη της νοσοκομειακής λοίμωξης κατάφεραν να γίνουν απειλητικά μόλις ανέπτυξαν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. 



Αξίζει να σημειωθεί ότι το Clostridium difficile έχει γίνει αιτία θανάτου 14.000 ατόμων φέτος, μόνο στις ΗΠΑ. 



Η λοίμωξη φυσικά δεν είναι νέα στα νοσοκομεία. Αλλά την τελευταία δεκαετία η επιστημονική ανησυχία αυξάνεται διαρκώς, μετά από εκτεταμένα περιστατικά σε νοσοκομεία της Ευρώπης, των ΗΠΑ και του Καναδά.



Υπαίτιος σε όλες τις περιπτώσεις είναι ένα σπάνιο στέλεχος του Clostridium difficile που είναι και η συχνότερη αιτία λοίμωξης στην Βόρεια Αμερική. 



Ο γενετικός κώδικας του Clostridium difficile μεταλλάσσεται γρήγορα. Συγκρίνοντας λοιπόν τον γενετικό κώδικα στελεχών του μικροβίου, οι ερευνητές κατάφεραν να συσχετίσουν μεταξύ τους τα στελέχη. 



Διευρύνοντας την αποκωδικοποίηση σε 151 δείγματα από μολύνσεις σε 19 χώρες, κατάφεραν να "οικοδομήσουν" την εικόνα της εξάπλωσης των ανθεκτικών στα αντιβιοτικά στελεχών. 



Το στέλεχος FQR1 που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα και πέρασε στην Ελβετία και την Νότια Κορέα. 



Ένα δεύτερο στέλεχος, το FQR2, ξεκίνησε από τον Καναδά και μετά εξαπλώθηκε σε όλη την Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Αυστραλία και κατάφερε να φτάσει και στη Μεγάλη Βρετανία. 



"Αν καταφέρουμε να κατανοήσουμε πως έγινε αυτό τότε θα πάρουμε ένα πολύτιμο μάθημα. Μάλιστα τα δύο στελέχη και τρόπος που εξαπλώθηκαν να κάνει να πιστεύουμε ότι το βακτήριο είναι συχνότερο απ’ όσο νομίζουμε και μπορεί να αποκτήσει ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά", εξηγεί ο Δρ Τρέβορ Λόουλεϊ, από το Ινστιτούτο Sanger της Μ.Βρετανίας.


Πηγή: Nature Genetics.

Η σημασία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο Γε.Σ.Υ

Στα σύγχρονα συστήματα υγείας η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Π.Φ.Υ) αποτελεί τη βάση ενός σωστά δομημένου, εξυπηρετικού για τους χρήστες, αλλά και οικονομικά αποδοτικού Εθνικού Συστήματος. Η οργάνωση, το περιεχόμενο και η εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών Π.Φ.Υ (ως υποσύστημα) επηρεάζουν καίρια την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα του όλου συστήματος υγείας μιας χώρας. Απουσία ή ελλιπής Π.Φ.Υ δύναται να επιφέρει δραματικές συνέπειες στην υγεία πληθυσμών, στη λειτουργία νοσοκομείων και στην οικονομική επιβάρυνση της κοινωνικής ασφάλισης, η οποία εν τέλει σπαταλά ανεξέλεγκτα στον ιδιωτικό τομέα αντί να συμβάλλει στην οικονομική βιωσιμότητα του εκάστοτε Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Το υφιστάμενο Σύστημα Υγείας της Κύπρου χρονολογείται από την εποχή της αποικιοκρατίας και πήρε την σημερινή του μορφή μέσα από δεκαετίες λειτουργίας και εξέλιξης. Η παρουσία σημαντικών προβλημάτων ανεπάρκειας, ανισοκατανομής και ανισότητας τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα υγείας καθιστούν αναγκαία τη άμεση λήψη μέτρων προκειμένου να υπάρξει επαρκής χρηματοδότηση, σύγχρονη διοίκηση και ισομερής ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ) και της πρόληψης.

Επιπρόσθετα σήμερα, βρισκόμαστε σ΄ένα κομβικό σημείο, καθώς η πρόοδος στον τομέα της τεχνολογίας, η γήρανση του πληθυσμού, το υψηλό κόστος των υπηρεσιών υγείας αλλά και οι απαιτήσεις των πολιτών για άμεση, ανθρώπινη και αποτελεσματική περίθαλψη επιτάσσουν την ριζική μεταρρύθμισή του υφιστάμενου Συστήματος Υγείας της Κύπρου.

Αυτή τη μεταρρύθμιση επιδιώκει να επιτύχει ο νεοσυσταθείς Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (Ο.Α.Υ) με την θέσπιση (2001) και εφαρμογή του Γενικού Συστήματος Υγείας (Γε.Σ.Υ).

Προκειμένου όμως να στεφθεί με επιτυχία και να θεμελιωθεί το επιχείρημα αυτό πρέπει να δοθεί η απαραίτητη έμφαση σε ένα από τους βασικούς πυλώνες των πλείστων συστημάτων υγείας παγκοσμίως ο οποίος δεν είναι άλλος από τη Π.Φ.Υ.

 

Μάριος Γενακρίτης
B.Sc Pharmacy , M.Sc Health Management
European Medicines Agency (EMA) Inspector

Αντιπρόεδρος 'Φαρμακοποιών του Κόσμου - Κύπρου'

Οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης στον τομέα της Υγείας

Οι επιπτώσεις της σημερινής διεθνούς χρηματιστηριακο-οικονομικής αστάθειας αναμένεται αναπόφευκτα να ακολουθήσουν την παρούσα γενιά επηρεάζοντας την για μεγάλο και απροσδιόριστο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με επισημάνσεις επιστημόνων, η παρατεταμένη οικονομική κρίση σε συνδυασμό με το αβέβαιο μέλλον και τη γενικευμένη ανασφάλεια, αυξάνει δραματικά τους δείκτες κατάθλιψης στους πληθυσμούς ενώ απειλεί παράλληλα και τη σωματική τους υγεία.

Ήδη, το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού άρχισε να αναπτύσσει έντονα συναισθήματα παραμέλησης, εξαπάτησης, ασέβειας και θυμού απέναντι σε όσους πιστεύει ότι συνέβαλαν στη σημερινή δεινή κατάσταση. Παράλληλα, κάνουν την εμφάνιση τους συναισθήματα φόβου για τις αλλαγές που επέρχονται στην καθημερινότητα των πολιτών, ενοχών και ντροπής, καθώς και παράλογες, σε σχέση με τις αντικειμενικές συνθήκες αντιδράσεις, όπως ζήλεια, αυτομομφή και άρνηση, δημιουργώντας ένα αρνητικό και καταστροφικό κοινωνικό σκηνικό.

Στη δύνη των παρενεργειών του φαινομένου αυτού δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστος και ο ευαίσθητος τομέας της Υγείας.

Σε οικονομικά δύσκολες χρονικά περιόδους, επιδημιολογικές μελέτες τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες καταγράφουν αύξηση των ασθενειών, των αυτοκτονιών και των θανάτων ειδικότερα στα πιο "ευάλωτα" κοινωνικά σύνολα. Η αύξηση των ψυχικών διαταραχών και της θνησιμότητας από ισχαιμική καρδιοπάθεια κάνουν επίσης πιο εμφαντικά την παρουσία τους επηρεάζοντας ως επί το πλείστον τις ασθενέστερες οικονομικά και κοινωνικά τάξεις. Οι ομάδες αυτές πλήττονται περισσότερο καθώς στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων, με κυριότερο την πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη, θέτοντας σε κίνδυνο και την ίδια τους ακόμα τη ζωή.

Επιπρόσθετα, η συνέργεια φτώχειας και υποβάθμισης των υπηρεσιών υγείας, συντελούν τα μέγιστα στην εξάπλωση ξεχασμένων εδώ και χρόνια μολυσματικών νόσων αλλά και μεταδοτικών λοιμώξεων όπως η ηπατίτιδα και ο ιός HIV.

Η οικονομική κρίση δημιουργεί επίσης προβλήματα στη χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας, ενώ ταυτόχρονα επιβαρύνεται η λειτουργία των δημόσιων μονάδων παροχής υπηρεσιών υγείας λόγω αυξημένης ζήτησης. Επακόλουθο τούτου, και η εφαρμογή του μέτρου μείωσης προσωπικού από τα δημόσια νοσοκομεία και κέντρα υγείας με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο φόρτος εργασίας των υφιστάμενων υπαλλήλων προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο μεγάλος αριθμός ασθενών, που αποτίνεται πλέον στο δημόσιο σύστημα υγείας. Σε περιόδους παρόμοιων συγκυριών, ερευνητές που μελέτησαν το περιβάλλον στο οποίο απασχολούνται οι εργαζόμενοι στην υγεία διαπίστωσαν ότι το υγειονομικό προσωπικό βίωνε υψηλά επίπεδα επαγγελματικού άγχους, με αποτέλεσμα την εμφάνιση του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout syndrome). Φαινόμενο το οποίο επηρεάζει αρνητικά τη σωματική και τη ψυχική ευεξία του προσωπικού, ενώ παράλληλα μειώνει την απόδοση, την ποιότητα αλλά και την παραγωγικότητά του.

Η δραστική αποκοπή των δημοσίων δαπανών για την υγεία, σε συνδυασμό με τη μείωση των επισκέψεων σε ιδιώτες ιατρούς, απότοκο της προσπάθειας των λιγότερο προνομιούχων να ισοσκελίσουν τους ελλειμματικούς οικογενειακούς προϋπολογισμούς, συντελούν στη δημιουργία ενός εκρηκτικού μείγματος. Είναι διεθνώς αποδεδειγμένο ότι τα προγράμματα διεθνούς οικονομικού ελέγχου που αναπόφευκτα οδηγούν στη μείωση των δημόσιων δαπανών για την υγεία, προκαλούν (και μάλιστα σε στατιστικά σημαντικό βαθμό) μείωση του επιπέδου υγείας, αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας και μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης.

Το φαινόμενο της αλληλεπίδρασης του περιβάλλοντος στην υγεία κάθε ατόμου είναι κοινά αποδεκτό και επιστημονικά τεκμηριωμένο (WHO, 2003). Παράλληλα, το πεδίο των κοινωνικών παραγόντων οι οποίοι καθορίζουν την υγεία (social determinants of health) είναι ίσως το πιο σύνθετο και πλέον προκλητικό , σε παγκόσμιο επίπεδο, στη χάραξη μιας πολιτικής για την υγεία.  Ο έμμεσος κοινωνικός αποκλεισμός μέσω των μέτρων που πιθανόν να λάβει μια κυβέρνηση δεν αποτελεί τη λύση του εν λόγω προβλήματος. Σε αντίθεση με τα μέτρα λιτότητας που απαιτεί η αντιμετώπιση μιας οικονομικής κρίσης, είναι απαραίτητη η ενίσχυση των κοινωφελών οργανισμών, σε συνδυασμό με επαρκή στελέχωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και τη στήριξη υποδομών υποστήριξης ευπαθών κοινωνικών ομάδων, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας προστατευτικός μηχανισμός προς τις ασθενέστερες ομάδες οι οποίες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από την κρίση.

Η ανάγκη ορθής κατανομής των περιορισμένων οικονομικών πόρων με γνώμονα τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης γίνεται σήμερα ακόμη πιο επιτακτική. Πρώτιστο μέλημα των εκάστοτε ηγεσιών που χειρίζονται το ευαίσθητο τομέα της Υγείας εν καιρώ κρίσεων θα πρέπει να είναι η επικέντρωση τους στο να μειώσουν τις αλόγιστες σπατάλες βελτιώνοντας παράλληλα την αποδοτικότητα των Συστημάτων Υγείας τους. Επιπρόσθετα χρειάζεται αναδιοργάνωση και στρατηγικό πλάνο με ιδιαίτερη έμφαση στη σταθερή άνοδο της ποιότητας αλλά και της ποσότητας των προσπαθειών αυτών ώστε να πραγματωθεί ένα δυναμικό σύστημα αντιμετώπισης των νέων μεγάλων προκλήσεων της εποχής μας.

 
Επιγραμματικά θα μπορούσε να λεχθεί ότι, επιβάλλεται στις δύσκολες αυτές συγκυρίες που βιώνει ο κόσμος να δοθεί από τους κυβερνώντες μεγαλύτερη σημασία στην υγεία και την περίθαλψη, προκειμένου η κρίση στην Κύπρο να μην υπονομεύσει την πιο σημαντική πηγή του πλούτου της χώρας: τους ανθρώπους της.

 

Μάριος Γενακρίτης

Φαρμακοποιός, Αντιπρόεδρος ‘‘Φαρμακοποιών του Κόσμου – Κύπρου’’

B.Sc Pharmacy , M.Sc Health Management
European Medicines Agency (EMA) Inspector

mgenakritis@gmail.com

Πράσινο φως για το πρώτο εμβόλιο γρίπης που δεν παράγεται σε αβγά

 

Εδώ και μισό αιώνα, τα αντιγριπικά εμβόλια παράγονται σε γονιμοποιημένα αβγά κότας.

Ουάσιγκτον: Η αμερικανική FDA (Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων) ενέκρινε την Τετάρτη το πρώτο εμβόλιο για την εποχική γρίπη το οποίο δεν παράγεται σε αβγά όπως συνήθως αλλά σε καλλιέργειες κυττάρων -μια πολύ ταχύτερη διαδικασία, η οποία θα μπορούσε να αποδειχθεί σωτήρια σε περίπτωση πανδημίας.

«Η σύγχρονη τεχνολογία καλλιέργειας κυττάρων πιθανότατα θα γίνει το στάνταρτ για την παραγωγή αντιγριπικών εμβολίων» προέβλεψε ο Άντριν Όσβαλντ, επικεφαλής του τμήματος εμβολίων στη Novartis.

Το εμβόλιο Flucelvax της ελβετικής φαρμακοβιομηχανίας έλαβε έγκριση για χρήση σε άτομα άνω των 18 ετών.

Η διαδικασία που εφαρμόζεται εδώ και μισό αιώνα για την παραγωγή εμβολίων γρίπης απαιτεί τεράστιες ποσότητες γονιμοποιημένων αβγών κότας, τα οποία μολύνονται με γρίπη και επωάζονται μέχρι να πολλαπλασιαστεί ο ιός σε επαρκείς ποσότητες.

Η συμβατική αυτή μέθοδος είναι μεν αποτελεσματική, συχνά όμως απαιτούνται αρκετοί μήνες μέχρι να φτάσει το εμβόλιο στην παραγωγή.

Με τη νέα ταχύτερη μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται ήδη ευρέως σε άλλες κατηγορίες εμβολίων, ο ιός πολλαπλασιάζεται μέσα σε κύτταρα θηλαστικών που κολυμπούν μέσα σε βιοαντιδραστήρες με θρεπτικά συστατικά. Στη συνέχεια τα ιικά σωμάτια απομονώνονται, αδρανοποιούνται και μετατρέπονται σε εμβόλιο.

Στις κλινικές δοκιμές, το Flucelvax αποδείχθηκε ότι προλαμβάνει τη λοίμωξη από γρίπη στο 83,8% των περιπτώσεων.

Η Νovartis, επισήμανε εκπρόσωπος της εταιρείας, προμηθεύει κάθε χρόνο τις ΗΠΑ με περίπου 30 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων της εποχικής γρίπης.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Άγνωστες οι επιπτώσεις της νανοτεχνολογίας στη δημόσια υγεία

Ελάχιστα γνωστές είναι οι απειλές της νανοτεχνολογίας για την δημόσια υγεία και το περιβάλλον, σημειώνει αρμόδια επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Νομικά πρότυπα για την προστασία των ευρωπαίων πολιτών από την νανοτεχνολογία σκοπεύει να καταρτίσει η κοινοβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας και Αειφόρου Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Καθώς εντείνεται η συζήτηση μεταξύ εκείνων που είναι υπέρ και κατά της νανοτεχνολογίας, η Επιτροπή παρότρυνε σήμερα το Συμβούλιο της Ευρώπης να προχωρήσει στην κατάρτιση εκείνων των νομικών προτύπων που θα προστατεύουν τους ευρωπαίους πολίτες αλλά και θα ενθαρρύνουν την ωφέλιμη χρήση της νανοτεχνολογίας.

Στο σχέδιο έκθεσης του Ρώσου Σοσιαλιστή βουλευτή Βαλερί Σουνταρένκοφ, η Επιτροπή αναγνωρίζει τις δυνατότητες που υπάρχουν, για τεράστια οφέλη από τη χρήση της νανοτεχνολογίας ιδιαίτερα στον ιατρικό τομέα αλλά, εκφράζει και την ανησυχία της για τις μέχρι τώρα ελάχιστα γνωστές απειλές για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, παρά το γεγονός ότι νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη ευρέως σε εμπορικές εφαρμογές όπως τα αντηλιακά προϊόντα.

Newsroom Κ, Αθήνα

Μείωση δαπανών για την υγεία στην Ευρώπη το 2010

Κοινή έκθεση που δημοσιοποίησαν την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ, η οποία αφορά στοιχεία προερχόμενα από 24 ευρωπαϊκές χώρες, δείχνει ότι το 2010, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίας, μειώθηκαν οι κατά κεφαλήν δαπάνες για την υγεία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεση σε σύνολο 24 χωρών, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι κράτη μέλη της ΕΕ, η ετήσια πραγματική (αποπληθωρισμένη) δαπάνη ανά κάτοικο, μειώθηκε κατά μέσο όρο 0,6% το 2010. Στις ίδιες χώρες την περίοδο 2000-2009 οι ετήσιες δαπάνες κατέγραφαν μια μέση πραγματική αύξηση της τάξης του 4,6%.

Αναφορικά με την Κύπρο, το 2010 καταγράφηκε μια πολύ μικρή μείωση της πραγματικής ανά κάτοικο δαπάνης για την υγεία της τάξης του 0,2%, ενώ την περίοδο 2000-2009 η μέση ετήσια αύξηση ήταν 2,7%.

Η μεγαλύτερη ετήσια μείωση των δαπανών ανά κάτοικο καταγράφηκε το 2010 στην Ιρλανδία με 7,9%, ενώ ακολούθησαν η Εσθονία με 7,3% και η Ελλάδα με 6,9%. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι την περίοδο 2000-2009 η μέση ετήσια αύξηση στην Ελλάδα ανά κάτοικο ήταν 5,7%.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ οι μεγαλύτερες αυξήσεις το 2010 σημειώθηκαν στη Μάλτα με 3,6%, στη Γερμανία με 2,7% και στη Σλοβακία με 2,4%.

Newsroom Κ/ ΚΥΠΕ